تحلیل فنی نفوذ به بایننس و EIP-7702: سوءاستفاده از واگذاری کیف‌پول گرم

در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، سامانه‌های پایش بلادرنگ بلاک‌چین خروج غیرعادی دارایی‌ها از کیف‌پول‌های گرم (Hot Wallets) صرافی بایننس را ثبت کردند. طی چند ساعت، برآورد مجموع تراکنش‌های مشکوک در شبکه‌های سازگار با ماشین مجازی اتریوم (EVM) از ۲.۱ میلیارد دلار اولیه به بیش از ۵.۷ میلیارد دلار افزایش یافت. این صرافی بلافاصله فرآیند برداشت‌ها را موقتاً محدود کرد و صادرکنندگان بزرگ استیبل‌کوین تدابیر مهار اضطراری بی‌سابقه‌ای به اجرا گذاشتند.

شرکت تتر بیش از ۱.۵ میلیارد دلار USDT را مسدود کرد و سیرکل حدود ۸۰۰ میلیون دلار USDC را در آدرس‌های مقصد در فهرست سیاه قراردادهای هوشمند قرار داد که در مجموع از جابه‌جایی بیش از ۲.۵ میلیارد دلار دارایی سرقت‌شده جلوگیری نمود. چانگ‌پنگ ژائو (CZ)، مدیرعامل پیشین بایننس، در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که شواهد فنی نشان‌دهنده نفوذ و سوءاستفاده از سازوکار امضای خودکار کیف‌پول‌های گرم صرافی است.

کارشناسان امنیت بلاک‌چین ریشه اصلی این رخنه را با استاندارد پیشنهادی EIP-7702 مرتبط دانسته‌اند که در ارتقای شبکه Pectra اتریوم عملیاتی شده بود.

[سرور امضای خودکار صرافی (نفوذیافته)]
                  │
                  ▼ (۱) ارسال تراکنش معتبر EIP-7702 Type-4
[کیف‌پول گرم بایننس (حساب EOA)]
  نشانی: 0x28C6...3048
  موجودی: نقدینگی چند میلیارد دلاری
                  │
                  ▼ (۲) واگذاری پویا: نشانه کد به سمت قرارداد مخرب تغییر می‌یابد
[قرارداد پروکسی مهاجم]
  بایت‌کد: اجرای گروهی دستورات انتقال و تغییر مجوزهای ERC-20
                  │
                  ▼ (۳) خروج انبوه رمزارزها در شبکه‌های EVM
[نشانی‌های مقصد نفوذگر] ───> [مسدودسازی اضطراری دارایی‌ها توسط تتر و سیرکل]

تحلیل فنی استاندارد EIP-7702: واگذاری پویای کد به حساب‌های عادی

برای درک اینکه چگونه دارایی‌های یک نهاد بزرگ نگهداری رمزارز بدون افشای کلیدهای خصوصی ذخیره‌سازی سرد (Cold Storage) خارج شده است، باید معماری استاندارد EIP-7702 را ارزیابی نمود.

این استاندارد که توسط ویتالیک بوترین، سم ویلسون، آنسگار دیتریشس و مت گارنت پیشنهاد شد، هدفش ارتقای انتزاع حساب (Account Abstraction, ERC-4337) روی حساب‌های عادی با مالکیت خارجی (EOA) بدون نیاز به ایجاد کیف‌پول‌های قراردادی پیچیده و پرهزینه بود.

در EIP-7702 قالب جدیدی از تراکنش با عنوان SET_CODE_TX_TYPE (کد 0x04) تعریف شده است. یک حساب EOA عادی می‌تواند با امضای یک بسته مجاز، آدرس یک قرارداد هوشمند هدف را مشخص کند. هنگام ثبت این تراکنش در بلاک، ماشین مجازی اتریوم (EVM) نشانگر کد اجرایی حساب EOA را موقتاً به بایت‌کد قرارداد تعیین‌شده پیوند می‌دهد:

$$ ext{EOA}{ ext{code}} \leftarrow ext{Contract}{ ext{implementation}}$$

این واگذاری پویا اختیارات کامل قراردادهای هوشمند را در اختیار حساب EOA می‌گذارد:

1. عملیات دسته‌ای (Batching): اجرای ده‌ها مجوز و انتقال توکن در یک فراخوانی واحد.
2. پرداخت کارمزد توسط شخص ثالث (Paymasters): امکان پرداخت هزینه تراکنش توسط کارگزاران مجاز.
3. شخصی‌سازی اعتبارسنجی: تعریف قواعد دلخواه برای تایید تراکنش‌ها با کد قرارداد.

با این حال، این انعطاف‌پذیری سطح آسیب‌پذیری نوینی ایجاد می‌کند. در ساختار سنتی EVM، یک حساب EOA بدون امضای دیجیتال مستقل برای هر تراکنش مجزا قادر به تغییر وضعیت دارایی‌های خود نیست. اما با EIP-7702، چنانچه سامانه امضای خودکار صرافی فریب خورده و یک بسته واگذاری را امضا نماید، کنترل کامل منطق اجرایی کیف‌پول به قرارداد مهاجم منتقل می‌گردد.

سازوکار نفوذ: سوءاستفاده از صف برداشت‌های کیف‌پول گرم

صرافی‌های متمرکز دارایی‌های کاربران را در چند لایه تفکیک می‌کنند:

• خزانه سرد (Cold Storage): ماژول‌های امنیتی سخت‌افزاری (HSM) یا سازوکارهای چندامضایی مستقل (مانند حد نصاب ۴ از ۷) که ۹۰ تا ۹۵ درصد کل ذخایر را دور از اینترنت نگهداری می‌کنند.
• کیف‌پول‌های میانی (Warm Wallets): برای تنظیم تراز نقدینگی داخلی.
• کیف‌پول‌های گرم (Hot Wallets): متصل به اینترنت که به طور شبانه‌روزی درخواست‌های خروج وجه کاربران را پردازش می‌کنند.

به دلیل حجم انبوه درخواست‌ها، کیف‌پول‌های گرم از میکروسرویس‌های امضای خودکار بهره می‌برند که تراکنش‌ها را از صف‌های پیام (مانند Kafka یا Redis) دریافت کرده، با کلیدهای محلی امضا می‌کنند و به درگاه‌های RPC می‌فرستند.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  جریان سوءاستفاده از واگذاری کیف‌پول گرم                |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [صف پیام‌های داخلی / درگاه RPC] -> [ماژول امضای خودکار کلید]          |
|                                            │                            |
|                                            ▼                            |
|                               امضای بسته واگذاری EIP-7702               |
|                               هدف: 0x9a8F... (قرارداد مهاجم)            |
+-------------------------------------------------------------------------+
                                             │
                                             ▼
+-------------------------------------------------------------------------+
|                       اجرا در بستر بلاک‌چین EVM                         |
+-------------------------------------------------------------------------+
| ۱. ماشین EVM بایت‌کد 0x9a8F را به حساب EOA بایننس پیوند می‌دهد           |
| ۲. قرارداد مهاجم موجودی توکن‌های استاندارد ERC-20 را پیمایش می‌کند     |
| ۳. فراخوانی‌های transferFrom مبالغ USDT، USDC و WETH را تخلیه می‌کنند    |
| ۴. میلیاردها دلار دارایی به نشانی‌های چندامضایی مهاجم منتقل می‌شود     |
+-------------------------------------------------------------------------+

داده‌های اولیه نشان می‌دهد مهاجمان با سوءاستفاده از خطای پردازش در صف تراکنش‌ها، ماژول امضای خودکار را وادار به تولید یک امضای معتبر الگوریتم secp256k1 برای بسته واگذاری EIP-7702 کردند.

به محض تایید واگذاری در شبکه، آدرس EOA بایننس دستورات قرارداد مخرب را اجرا کرده و دارایی‌های نقد ERC-20 را در شبکه‌های اتریوم، آربیتروم و بی‌ان‌بی چین تخلیه نمود.

مهار متمرکز دارایی‌ها: توقیف ۲.۵ میلیارد دلار استیبل‌کوین

توقف سریع بخش بزرگی از سرمایه‌ها یکی از ویژگی‌های فنی استیبل‌کوین‌های متمرکز را نمایان ساخت: مداخله‌پذیری در سطح کد.

برخلاف دارایی‌های غیرمتمرکزی چون بیت‌کوین، توکن‌های تتر (USDT) و سیرکل (USDC) شامل توابع مدیریتی درون قراردادهای هوشمند ERC-20 هستند:

• توابع freeze() و blacklist(): با تغییر مقادیر جدول وضعیت داخلی، هرگونه ارسال یا دریافت توکن توسط آدرس‌های مشخص را متوقف می‌کنند.

// نمونه ساده‌شده اعمال محدودیت در قراردادهای استیبل‌کوین
mapping(address => bool) internal _isBlacklisted;

function transfer(address to, uint256 amount) public returns (bool) {
    require(!_isBlacklisted[msg.sender], "Issuer: فرستنده مسدود است");
    require(!_isBlacklisted[to], "Issuer: گیرنده مسدود است");
    _transfer(msg.sender, to, amount);
    return true;
}

طی ۹۰ دقیقه از آغاز هشدارها، تیم‌های فنی تتر و سیرکل با اجرای تراکنش‌های چندامضایی اضطراری، آدرس‌های اصلی نفوذگر را مسدود کردند. این اقدام مانع از پولشویی بیش از ۲.۵ میلیارد دلار در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) شد.

توصیه‌های فنی برای زیرساخت صرافی‌ها و کاربران Web3

این رخداد درس‌های حیاتی برای مدیران زیرساخت‌های بلاک‌چین به همراه دارد:

۱. پایش و محدودسازی اختیارات EIP-7702

نهادهایی که کلیدهای امضای خودکار دارند، باید قواعد سخت‌گیرانه‌ای در ماژول‌های HSM اعمال کنند:

• غیرفعال‌سازی امضای تراکنش‌های نوع SET_CODE_TX_TYPE (0x04) برای کیف‌پول‌های گرم، یا
• تعریف فهرست سفید تغییرناپذیر از هش بایت‌کد قراردادهای مجاز پیش از صدور امضا.

۲. جداسازی شبکه ارتباطی درگاه‌های RPC

واحدهای امضا هرگز نباید از طریق بسترهای ناامن با گره‌های شبکه تعامل داشته باشند. نفوذ یک واسطه MitM به شبکه ابری می‌تواند داده‌های تراکنش را پیش از ورود به ماژول کلیدها دستکاری کند.

معماری امنیتی VPNRice این تهدید را با انتقال ترافیک RPC درون تونل‌های رمزنگاری لایه ۳ خنثی می‌کند. با پروتکل RiceGuard:

• تمامی ارتباطات میان پردازشگرها، ماژول‌های امضا و نودها با الگوریتم ChaCha20-Poly1305 محافظت می‌شوند.
• امکان شنود محلی یا دستکاری داده‌ها روی مسیر فیزیکی شبکه به کلی از میان می‌رود.

۳. امضای شفاف (Clear-Signing) برای کاربران عادی

با گسترش EIP-7702، کاربران وب۳ نیز در معرض ریسک‌های مشابهی قرار دارند:

• هرگز درخواست‌های ناشناخته واگذاری حساب را در افزونه‌ها تایید نکنید.
• از کیف‌پول‌های سخت‌افزاری مجهز به نمایش شفاف جزییات تراکنش استفاده کنید.
• ذخایر بلندمدت را در کیف‌پول‌های سرد و بدون تعامل با قراردادهای هوشمند نگه دارید.

جامعه رمزارزها همچنان در مسیر برقراری توازن میان سهولت کاربری انتزاع حساب و حفظ امنیت گام برمی‌دارد. انتشار گزارش‌های رسمی بایننس استانداردهای نگهداری دارایی در سطح نهادی را برای سال‌های آینده بازتعریف خواهد کرد.